دولت فرهنگی یا فرهنگ دولتی در کشور ما نمای دست سومی از آن چیزی‎ست که نیچه به انتقاد پرداخته است. تبانی ما با مدیران شهری برای به راه انداختن یک جشنواره بدتر از دولتی کردن فرهنگ و هنر است. فلسفه و انگیزه‎ی «باری به هر تقدیر» سرانجامی جز ویرانی فرهنگ ندارد و در خوش‎بین‎ترین شرایط به ایده‎ی دولت فرهنگی می‎رسیم. کورسویی از اعتراض‎ها در این فضای ناامیدی مثل جرقه‎ی آتش است که چندان چیزی را در برنمی‎گیرد.

حسن سربخشیان در وبلاگ خود نوشته است: «برای من به عنوان دبیر از روز اولی که مسولیت اولین دوره برگزاری جشنواره فیروزه را پذیرفتم ملاک عدم دولتی بودن مرکز برگزاری یعنی شهرداری تبریز بود و این مسأله‎ی مهم را متاسفانه در این دوره نمی‎توان پذیرفت که کار فرهنگی و هنری چه ربطی به فرمانداری که اصولا یک مرکز عمدتا امنیتی است می‎تواند داشته باشد.» به قول مولوی، این نکته‎ی ریز و مهم سربخشیان از تشخیص دیگران به دور مانده است: اینان جشنواره را دیدند و «این مسأله‎ی مهم» را ندیدند. کار فرهنگی بسته‎گی به فلسفه‎ی گردانندگان‎اش دارد و بی این فلسفه پوسته‎ای تهی از محتوا خواهد بود. این پوسته فقط نام فرهنگ را در خود دارد و نه هویتی از آن. کسانی که دغدغه‎ی چنین کارهایی دارند با آسودگی تن به این پوسته نخواهند داد: کسانی که عادت دارند همه چیز را یک جا بینند و حساب‎گر درستی‎اند. دل خوش کردن به نتایج کوتاه مدت در واقع هزینه‎ای بلند مدت دارد. تاریخ ما پر است از همین بی مبالاتی‎های خوش گذرانی. کسی که در هرم تصمیم گیری قرار دارد فقط به روز پایان می‎اندیشد و سرانجام کار هنری را به تقدیر می‎سپارد. روزها را ببینید: روز پرستار، روز معلم، روز کودک و… همه‎اش هر ساله تکرار می‎شود و ساعات آخر شب به فراموشی می‎رود. نتیجه: ما همه چیز داریم پس مشکلی نیست- هنر، رسانه، تولید، کارشناسان نظری و ذخایر معدنی.

سرانجامی که برخی از این جشنواره‎ها دارند کورسوی کوچک‎ترین امید را هم خاموش می‎کنند. و بر مخیله‎ی برخی هم خطور نمی‎کند که با وجود این همه «همه چیز» چه گونه هیچ چیز به بار نمی‎نشیند. طفره رفتن از این تحلیل محتوا کار اذهان درجه دوم است. ولی کسانی هم چنان با یک علامت پرسش به این قضایا می‎نگرند، گرچه حضوری فیزیکی نداشته باشند. سربخشیان چه خوب اشاره می‎کند که: «هنوز خیلی‎ها به یاد دارند در همین شهرِ تبریز جشنواره‎ی عکس و فیلم وحدت برگزار می‎شد.» ولی جشنواره‎های رنگینی که بعدا نتوانستند جای آن را بگیرند. تشخیص این کار دشوار نیست ولی، کار هنری به قدری پیچیده شده که تشخیص از میان رفته است. کارهای صوری و دم دستی هم چون هنرِ این مرز و بوم بر پرده می رود و کار هنری را به مراتب پیچیده‎تر می‎کند. این است که فیلم و عکس وحدت به «نشان دادن زیبایی‎های تبریز» فرو می‎کاهد. این گام‎های مصلحت جویانه و اندیشه‎های بی‎هنر واپسین زندگی فرهنگ و هنرمان را رقم می‎زنند.

با تشكر از خليل غلامي